View Colofon
Original text "Upřímně, miláčku, je mi to fuk" written in CZ by Lucie Faulerová,
Other translations
Mentor

Olga Czernikow

Proofread

Marta Pustuła

Published in edition #2 2019-2023

Szczerze mówiąc, kochanie, nic mnie to nie obchodzi

Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Lucie Faulerová

Marek rzuca mnie na łóżko, a coś w jego twarzy i w sposobie, w jaki mnie chwycił, sprawia, że zupełnie tracę orientację, jakby zmiotła mnie lawina; nagle nie umiem powiedzieć, gdzie jest góra, gdzie dół. Trwa to zaledwie ułamek sekundy, już po chwili jego ręce wyciągają mnie na powierzchnię – wciąż leżę na materacu, ale góra i dół nieodwołalnie wracają na swoje miejsce. I dopiero teraz zdaję sobie sprawę, co widziałam, dopiero teraz to do mnie dociera, choć jeszcze nie w pełni: krótki, ulotny rozbłysk, jak kiedy ktoś na moment zapala światło i zaraz je gasi. Człowiek wie, że coś zobaczył – nawet jeśli sam nie ma pewności co – i że to coś cały czas jest gdzieś obok. Zaczyna szukać tego po omacku, ale bez skutku, więc w końcu ogarniają go wątpliwości. A może mu się zdawało? Może to było tylko przywidzenie? Miotam się w tym okropnym, ciemnym tunelu, a mój mózg za nic nie potrafi posklejać strzępków informacji w sensowną całość. Przed oczami mam szyfr, jedynki i zera, ale skąd mam wiedzieć, co one wszystkie znaczą, no skąd?!

Czuję, że muszę przewinąć sobie w głowie całą scenę. Zatrzymać ją. Zrobić zbliżenie. Przyjrzeć się temu chwilowemu zawieszeniu grawitacji. Wybadać element obcości w dobrze znanym ciele. Maleńki szczegół, którego nie potrafię nazwać słowami, bo tak naprawdę nie chodzi o nic konkretnego – krzywy uśmiech, mrugnięcie powieką czy zmarszczony nos – ani o to, gdzie Marek położył ręce. A jednak coś zauważyłam. Coś! Tak, coś, czego wcześniej nie robił. Choć… czy aby na pewno? Może wszystko sobie ubzdurałam… Może zaczynam popadać w paranoję, bo nie widzieliśmy się kilka tygodni i zanim zdążyłam się przyzwyczaić, że znów jest obok, on już dobierał się do mnie napalony. Nie wiem. Tunel.

Tymczasem Marek, oparty na łokciach, zawisa nade mną, a jego język wędruje po mojej szyi, zostawiając za sobą wilgotny, gorący ślad. Już za późno, jesteśmy za daleko, nie ma sensu patrzeć w lusterko, żeby się przekonać, czy naprawdę przejechaliśmy kota, czy też na jezdni leżał tylko jakiś łachman. Czuję dziwną sztywność w ciele – nie mogę już nic zrobić. No, coś jednak mogę. Marek, wciąż w spodniach, ociera się o moje krocze; czuję, jak napiera na mnie od prawej strony. Wsuwa mi ręce pod koszulę, jego głośny oddech tonie gdzieś między moim uchem a poduszką. A ja ciągle myślę o jedynkach i zerach, o dziwnej serii cyfr sprzed chwili. Zastanawiam się, czy powinnam go zatrzymać, powiedzieć mu, co zobaczyłam i poczułam – choć sama nie wiem, co to właściwie było… o ile w ogóle było – czy po prostu dać się ponieść. Ciągle się waham, ale jednocześnie odruchowo unoszę biodra, żeby mógł ściągnąć mi majtki.

I nagle widzę Eliškę, z twarzą do połowy zasłoniętą butelką prosecco mówi:

– Było jakoś dziwnie, nie wiem, jak to opisać... Jakbym spała z kimś innym.

– Ej no, może po prostu miał gorszy dzień czy coś – odpowiadam. – Bywa. Był myślami gdzie indziej i tyle.

Marek łapie moją rękę i wsadza ją sobie w majtki.

– Nie, to nie to. Nie sprawiał wrażenia nieobecnego… wręcz przeciwnie. – Eliška bierze oddech i sięga po butelkę, żeby uzupełnić kieliszek. – Zupełnie puściły mu hamulce.

Marek lekko gryzie mnie w sutek, trochę boli. Zawsze tak robi czy to pierwszy raz? Za nic nie mogę sobie przypomnieć.

– Ale dlaczego właściwie masz z tym problem? To chyba całkiem fajna sprawa, nie? – próbuję żartować. Tyle że Elišce wcale nie jest do śmiechu.

– No, byłoby fajnie… gdyby… gdyby nie było tak dziwnie… Sama już nie wiem…

– Może po prostu zobaczył coś w jakimś pornosie i chciał spróbować tego z tobą.

Ciało Marka robi się ciężkie.

– Nie rozumiesz… – mówi, machnąwszy ręką. – Nie wiem, no… Po prostu…

Widziałam, jak biła się z myślami, z trudem dobierała słowa, ale ostatecznie nie dokończyła zdania. Przegrała walkę. Choć dobrze wiedziałam, co ją męczy – a ona wiedziała, że ja wiem – nie powiedziała tego na głos. Chyba rozumiem dlaczego. Czasem nadajemy jakiejś myśli realność już przez sam fakt jej wypowiedzenia.

Marek wślizguje się we mnie jak ryba. Teraz to naprawdę on – mój Marek – tym razem nie mam wątpliwości. W takich chwilach zawsze wydawał mi się rozbrajająco kruchy. Bezbronny. Mały chłopczyk, który rozpaczliwie próbuje się gdzieś schować. Jest we mnie; przez moment się nie rusza, a ja oplatam go udami. Choć czuję podniecenie, jakaś część mnie wciąż błąka się w ciemnym tunelu.

Dziwne, ale nie przypominam sobie, żebyśmy kiedykolwiek później wracały do tematu. Ona nie zaczynała więcej rozmowy, a ja nie dopytywałam. Zupełnie jakby tamta dziwna sytuacja nigdy się nie wydarzyła. Albo sama Eliška wykasowała ją z pamięci.

Idę w głąb tunelu, zanurzam się w ciemność, ciemność bez końca. Przede mną nie ma już nic, ale kiedy oglądam się przez ramię, dostrzegam jakiś ruch. Patrzę w tamtym kierunku i już całkiem wyraźnie widzę schody – a na nich Clarke’a Gable’a. Czy raczej Rhetta Butlera, któremu zaryczana Scarlett O’Hara próbuje wyrwać z ręki walizkę. Nie wiem, skąd się tu wzięli, ale dokładnie pamiętam tamtą scenę. Kiedy widziałam ją pierwszy raz, byłam jeszcze zupełnie mała, chyba nie chodziłam nawet do szkoły. Mama gotowała obiad, a w telewizorze, który stał u nas na lodówce, leciało akurat Przeminęło z wiatrem. Ja siedziałam za starą maszyną do szycia i się bawiłam, a może coś rysowałam i jednocześnie z fascynacją śledziłam historię na ekranie. „Chyba się kłócą”, pomyślałam, choć nie byłam tego tak zupełnie pewna. Bo jeśli faktycznie się kłócili, robili to zupełnie inaczej niż moi rodzice. Mama nigdy nie płaszczyła się przed tatą, a tata nigdy nie uśmiechał się tak zimno i nieprzyjemnie jak Rhett.

Nie pamiętam, co właściwie mówili; nie wiem, czy w ogóle zwracałam wtedy uwagę na sens ich słów. Zapamiętałam tylko tamto dziwne napięcie, które wyczuwałam między nimi. I to, że Scarlett płakała i biegła za Rhettem, a on tylko mierzył ją tym swoim ironicznym spojrzeniem. Nie szarpał się z nią ani nie krzyczał, po prostu jak gdyby nigdy nic szedł do wyjścia. I w końcu naprawdę sobie poszedł. Ze łzami w oczach zapytałam mamę, czy pan z telewizora rozwiódł się z tamtą panią. Mama zapewniała mnie, że nie, że tylko wyszedł z domu.

– Ale przecież się pokłócili!

– Bo Scarlett się bała, że będzie za nim tęsknić.

– To gdzie on sobie poszedł?

– Gdzie, gdzie… Do pracy.

– A po co mu była walizka?

– Walizka? No, walizkę wziął, bo musiał jechać w delegację.

Chyba czułam, że coś tu nie gra, ale w końcu łyknęłam jej wyjaśnienie. Chciałam łyknąć. Pewnie taka już nasza natura: od małego ochoczo dajemy się okłamywać ludziom naokoło, żeby tylko nie dokładać sobie zmartwień, żeby nie zaśmiecać sobie głowy wątpliwościami.

Marek lekko się podnosi i mówi, żebym się odwróciła. Patrzę na niego i próbuję rozgryźć, czy powiedział to jak mój Marek – Marek, którego znam – czy jak facet, który jeszcze niedawno, może nawet wczoraj, posuwał inną. A co, jeśli nie chce mieć przed oczami mojej twarzy? Jeśli woli sobie wyobrażać na moim miejscu kogoś innego? Marek powtarza, żebym się odwróciła; klękam na czworaka i czekam, aż weźmie mnie od tyłu.

Wiem, że wygląda to trochę tak, jakby Rhett Butler i tamto perfidne kłamstwo mamy wynurzyły się teraz z mroku, bo Marek właśnie wrócił do domu po kilku tygodniach nieobecności. Ale chyba wcale nie o to chodzi. Nie dlatego Rhett stoi tam teraz z walizką, nie dlatego zbiega po schodach i łypie na mnie drwiąco… Powód jest inny: tak się składa, że moja wersja historii Scarlett i Rhetta – czy raczej wersja mojej mamy – miała swój dalszy ciąg. Jakieś trzynaście lat później, w maturalnej klasie, przygotowywałam z jedną dziewczyną referat o wojnie secesyjnej. Rzecz jasna, nie mogłyśmy nie wspomnieć o tamtej ekranizacji, którą, nawiasem mówiąc, ostatni raz widziałam w wieku pięciu lat i której na bank już nigdy więcej nie obejrzę. Moja koleżanka stwierdziła wtedy, że z całej historii i tak wszyscy zapamiętali właściwie tylko ostatnie zdanie Rhetta Butlera. Nie miałam pojęcia, o czym mówi.

– No wiesz, Scarlett błaga go, żeby jej nie zostawiał, mówi: „Co ja bez ciebie zrobię? Jak mam dalej żyć?”… I takie tam… A on rzuca tylko: „Szczerze mówiąc, kochanie, nic mnie to nie obchodzi”.

– Zaraz, zaraz… – zaprotestowałam. – Jak to: „żeby jej nie zostawiał”? Przecież Rhett tylko wyszedł do pracy…

Popatrzyła na mnie jak na idiotkę.

– Yyy, do jakiej znowu pracy?

Marek łapie mnie prawą ręką za pierś, a lewą kładzie mi na biodrze.

Jakiej znowu pracy, jakiej znowu pracy, wzruszyłam ramionami i już miałam wypalić o tej delegacji, ale na szczęście oświeciło mnie, zanim zdążyłam otworzyć usta. Co za kretynka ze mnie! Rozryczałam się. Koleżanka nie wiedziała, o co mi chodzi. OK, nie mam do niej pretensji. Do mamy owszem, ale ona już wtedy nie żyła, więc nie mogłam jej wygarnąć tamtego kłamstwa. Pewnie trzeba było machnąć ręką i uznać, że chciała dobrze, że wolała oszczędzić mi przykrości. Ale ja nie potrafiłam tak na to spojrzeć. Może zresztą wcale nie chodziło jej o mnie, tylko o święty spokój – zdawała sobie sprawę, że gdyby była ze mną szczera, przebeczałabym resztę dnia; w końcu często mi się to zdarzało po filmach. Zapewne nie chciała mi powiedzieć co i jak, bo się bała, że zamiast gotować pomidorówkę będzie musiała wycierać mi smarki. Gdyby tylko wiedziała, co zrobiła! Przecież mało brakowało, a do końca życia tkwiłabym w idiotycznym błędzie! A to wszystko przez nią! Bo już wtedy intuicja podpowiadała mi, co tam się faktycznie wydarzyło. Po prostu dałam się nabrać. Oszukać. I nagle, po tylu latach, prawda wyszła na jaw! Tylko co teraz?! Co zrobić z taką prawdą? Na co ona komu? Jedynki i zera.

Ech, przeklęty referat na historię!

Pot Marka kapie mi na plecy. Jesteśmy jak perfekcyjnie zestrojony mechanizm. Spoglądam przez ramię, chcę go widzieć. Nasze spojrzenia się spotykają; Marek mocniej zaciska palce na moim ciele. Odwracam głowę. Przyśpiesza. A potem się zatrzymuje.

Gdzieś z góry dolatuje mnie jęk ulgi.

Uścisk słabnie, osuwam się na brzuch. Marek osuwa się na mnie.

Wzdycha. Wzdycham.

Znów patrzę na Rhetta Butlera: stoi w drzwiach z walizką w ręce i uśmiecha się do mnie. Macham mu na pożegnanie. Właśnie wybiera się w delegację.

More by Agata Wróbel

Obce miasto

Amsterdam u progu jesieni mienił się kolorami. Przywitała mnie kapryśna pogoda: raz słońce, raz deszcz – i tak w kółko, jak zdrowaśki różańca. Właśnie stoję pod mostem, czekając, aż przeleci kolejna ulewa. Tego dnia wybrałam się rowerem na przejażdżkę po okolicy. Chciałam zobaczyć słynne poldery, kanały ciągnące się w poprzek soczyście zielonych łąk, wiatraki, które górują nad krajobrazem, rozpościerając ramiona niczym strachy na wróble. To miała być moja pierwsza wycieczka, początek przyjaźni między mną a nowym miejscem – krajem znanym ze wspaniałej architektury, gdzie planowałam pomieszkać p...
Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Anna Háblová

Morana

Przerwa w ruchu. Stosunkowo niewielu samobójców ginie na skutek uduszenia. Często kończy się na nieudanej próbie – człowiek traci przytomność i w efekcie słabnie ucisk na krtań. Co innego powieszenie, które od lat pozostaje w Czechach najchętniej wybieranym sposobem na odebranie sobie życia. Zwłaszcza wśród facetów: na tę metodę decyduje się około sześćdziesięciu jeden na stu mężczyzn i około czterdzieści na sto kobiet. Jeśli ofiara ma pecha i nie nastąpi przerwanie rdzenia kręgowego, do zgonu dochodzi mniej więcej po dziesięciu minutach. Zaskoczyło mnie, na ile sposobów można się powiesić...
Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Lucie Faulerová

Wyprawa na fajerwerki, czyli rzecz o Unii Europejskiej i młodych ludziach

Jak przystało na człowieka mało obytego, wszedłem do klubu tuż po otwarciu, w porze, kiedy młodzi bywalcy dopiero wprawiają się w dobry nastrój w okolicznych barach. Na opustoszałym parkiecie tańczyły na razie tylko światła, a kawałki puszczane przez DJ-a przypominały raczej buddyjskie mantry niż mroczne satanistyczne bity. Lśniąca wilgocią podłoga zdradzała, że jeszcze pół godziny temu po sali krążyła ekipa sprzątająca. Oddałem się więc rozmyślaniom nad przewrotnością losu, raz po raz wędrując po piwo – korzystałem z faktu, że przy barze nie ma jeszcze kolejek. Gdybym przyszedł później, ochro...
Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Ondrej Macl

Samochód ze starożytnej Grecji

Był upalny czerwcowy dzień – tyle że w owych stronach ten czas w roku nazywano nie czerwcem, ale thargelionem albo skirophorionem. Dwaj mężczyźni opuścili mury Aten i, dyskutując z ożywieniem, wyruszyli na przechadzkę wzdłuż rzeki Ilissos. Głównym tematem ich rozmowy była miłość. Młodszy z mężczyzn niósł pod pachą zapis pewnej mowy poświęconej tezie, że miłość jest złem; sam w to zresztą wierzył. Starszy w głębi ducha nie zgadzał się ze swoim towarzyszem, choć podniecała go żarliwość wywodu rozmówcy. Dlatego kiedy zatrzymali się pod rosłym jaworem, umościł się w trawie i zgodził się, żeby upa...
Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Ondrej Macl

Oczyszczalnia

Stała przy kontenerach budowlanych, rozcierając zmarznięte dłonie. W oddali, ponad rzeką, przeleciały właśnie dwa kormorany. Petra zaczęła nerwowo rozglądać się na boki. Otworzyła wiadomość, którą dostała dzień wcześniej. „Siema, akcja oczyszczalnia jutro o osmej. Zbiorka przy moscie kolo kontenerow. A.”. Zanim wyświetlacz zgasł, zdążyła przeczytać esemesa jeszcze trzy razy. Stara i nowa oczyszczalnia, które dzieliły się ściekami spływającymi z całego miasta, stały obok siebie na wyspie, królując nad rzeką. Pierwsza z nich działała na powierzchni; mapy Google ukazywały walcowate zbiorniki jak...
Translated from CZ to PL by Agata Wróbel
Written in CZ by Anna Háblová
More in PL

Zmiana

– Proszę jechać windą, ja pobiegnę schodami – woła młody lekarz i rzuca się w dół klatki schodowej, przeskakując po parę stopni na raz. Nie może nie zdążyć. Kilka tygodni wcześniej, jeszcze w połogu, matka zgłosiła się do pediatry: dziecko nieustannie płakało. Na pierwszej wizycie usłyszała: – Niech go pani raz a porządnie nakarmi, to się wreszcie uspokoi. W drugiej przychodni powiedziano jej: – To przecież kolka. Pani odstawi smażone potrawy. Mleko się pani poprawi, a dziecko przestanie tak wyć. W prywatnym gabinecie lekarz po prostu się roześmiał: – A co ma nie płakać? Przecież to now...
Written in PL by Joanna Gierak Onoszko

Nie byłam, ale teraz jestem. Wrażliwa na każdą zmianę pogody

Po jednej stronie kanału wiatr bije śniegiem w twarz, a po drugiej dmie w plecy, co trochę ułatwia zadanie. Stamtąd, z końca mostu, można podziwiać pejzaż bez mrużenia oczu. Kanał jeszcze nie zamarzł całkowicie, ale to kwestia kilku dni. Wydaje się to nieprawdopodobne, a jednak na samym środku kanału łabędź przedziera się przez śryż. Zmaga się, toruje sobie drogę – metr po metrze, powoli, lecz z dobrym skutkiem.       Należy się zatrzymać, żeby obserwować ten widok. Nie jest to miłe, ale przykuwa uwagę. Mógłby przecież podfrunąć i wylądować pod mostem, gdzie woda nie zamarzła, ale nie robi teg...
Translated from SR to PL by Aleksandra Wojtaszek
Written in SR by Marija Pavlović

Pochwała huraganu

Zawsze sprawiała mi przyjemność przemoc tego, co codzienne: na przykład szklanki tłuczonej w ciemności. Czasem się zastanawiam, czy to wspomnienie naprawdę jest moje. Przeżywam tę scenę na nowo z niepowstrzymaną wręcz radością: przedmiot upada i rozbija się, a potem słychać potworny hałas i chór głosów w środku nocy. Moja matka włącza światło, żeby oświetlić porozrzucane kawałki. Jej otwarta dłoń zawieszona w powietrzu, tuż nade mną. Odgłos wymierzanego policzka, który w niczym nie przypomina dźwięku uderzającego o podłogę szkła, i nagły przebłysk świadomości, że wszystko jest częścią tej same...
Translated from ES to PL by Katarzyna Górska
Written in ES by Alejandro Morellón Mariano

Ja nie chcę być psem

Wystukuję na klawiaturze: TERMINACJA ZŁAMANEGO SERCA. To musi się natychmiast skończyć. Znajduję cudze historie, nie chcę historii, chcę rozwiązań, a nie współczucia. Wpisuję: TRANSFORMACJA. Wyszukiwarka informuje, że może być matematyczna albo genetyczna. Wybieram tę drugą, dokonując tym samym pierwszego wyboru. Mam już dość tego ciała, za wiele osób je całowało, być może jest popsute, nierozważnie się z nim obchodziłam, zbyt swobodnie, ono musi zniknąć, zmienić się i udoskonalić. Transformacja genetyczna. Na ekranie pojawia się kuracja sokowa. „Przejdź transformację i stań się nową wersją si...
Translated from NL to PL by Olga Niziołek
Written in NL by Alma Mathijsen

Flamaster

Na początku rozmowy Robert siedzi na sofie sam, na lewo od plamy, którą Sven zrobił kilka miesięcy temu czerwonym flamastrem. Chce wiedzieć, jak się czuję, czy apteki i sklepy są otwarte, czy mam wszystko, a może czegoś potrzebuję, i co zrobię, jeśli coś się stanie. Dobrze, otwarte, mam, nic się nie stanie. Codziennie pyta o to samo, a ja każdego dnia odpowiadam to samo. Po siedemnastej nic się tu nie dzieje. Lockdown jest właśnie po to, żeby nic się nie działo – ciśnie mi się na usta, ale milczę, tak będzie lepiej. Robert mówi, że chce mu się pić, i wstaje po szklankę wody. Autobusy nie kursu...
Translated from SR to PL by Aleksandra Wojtaszek
Written in SR by Jasna Dimitrijević

Szumy i piski

Pod sam koniec podróży pociągiem ujrzał przez zabrudzone okno krawędź nieba. Wstał, żeby wyglądnąć też z drugiej strony przedziału, i zbliżył się do mężczyzny, który spał z twarzą schowaną za zasłoną, z dłonią spoczywającą pewnie na leżącej na siedzeniu obok małej walizce podróżnej. Tak, z jego okna widok był taki sam. Ciemna płachta w kolorze indygo przystawała równoległe do rozległego, pokrytego suchą trawą pola. A u jej krawędzi widniał jasny i przejrzysty pas w odcieniu niebieskim, wyglądający z oddali jak zawieszone między niebem i ziemią morze. Gdzieś nad tą płachtą w kolorze indygo był...
Translated from RO to PL by Olga Bartosiewicz-Nikolaev
Written in RO by Lavinia Braniște