CELA About Talents News Calendar Contact Reading Room

Facebook Instagram Newsletter LinkedIn
View all filters Polish A Change is Gonna Come Nature Clear

A Change is Gonna Come

Reflect on themes of resistance, power dynamics, and the insistence on transformation for another now

Wszystkie zwierzęta polne

Translated from Spanish to Polish by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Adriana Murad Konings
7 minutes read

Pochwała huraganu

Translated from Spanish to Polish by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Alejandro Morellón Mariano
3 minutes read

Niekrolog

Translated from Serbian to Polish by Aleksandra Wojtaszek
Written in Serbian by Ana Marija Grbic
7 minutes read

Bintu

Wysokie bloki mieszkalne prowincjonalnego miasta, lata dziewięćdziesiąte. Bintu dorasta w rozbitej rodzinie. Jej kongijski ojciec to fanatycznie religijny człowiek, niespełniony pisarz, który nie może znaleźć pracy i całe dnie spędza na pisaniu swoich wspomnień. Im bardziej ogarnia go rozczarowanie, tym częściej sięga po alkohol i tym bardziej agresywny staje się w domu. Mimo to Bintu uwielbia ojca i próbuje sprowadzić go na właściwą drogę. Kiedy jednak staje się jasne, że nie da się go uratować, zrywa z nim wszelki kontakt. Trzydzieści lat później Bintu powiela ten sam schemat. Rozwiedziona i skłócona z synem, nadal mieszka w podupadłych już blokach i zmaga się z własnymi uzależnieniami. Pewne oparcie daje jej praca nauczycielki, aż do chwili, gdy w szkole traci kontrolę i zostaje zmuszona do zmierzenia się z traumami z dzieciństwa. „Salumu potrafi opisać Bintu całkowicie od środka, tak jak robią to doświadczeni pisarze powieściowi. Dzięki licznym wymownym detalom tworzy niezwykle realistyczny portret trzech udręczonych istnień: Bintu, ojca Yumy i matki Kristel. Bintu to debiut marzeń.” De Standaard „Salumu boleśnie szczerze opisuje w oszczędnej, lecz precyzyjnej prozie, jak to jest dorastać jako dziewczynka i kobieta o innym kolorze skóry w środowisku, gdzie kolor skóry wciąż pozostaje czynnikiem decydującym. Bintu to mocny debiut o „codzienności rasizmu”. Het Nieuwsblad
Translated from Dutch to Polish by Marta Talacha
Written in Dutch by Tuly Salumu
8 minutes read

Uma bomba a iluminar a noite do Marão

Translated from Portugese to Polish by Gabriel Borowski
Written in Portugese by Daniela Costa
7 minutes read

Samochód ze starożytnej Grecji

Translated from Czech to Polish by Agata Wróbel
Written in Czech by Ondrej Macl
9 minutes read

Jest okej

Translated from Dutch to Polish by Ewa Dynarowicz
Written in Dutch by Aya Sabi
6 minutes read

Lód jej rodu

Rok 1921, Nome, odległa osada na Alasce. Ada Blackjack, młoda Inupiatka, postanawia zostawić swojego chorego na gruźlicę syna Bennetta w sierocińcu i wrócić po niego, gdy tylko znajdzie sposób, by ich utrzymać. Wkrótce spada jej z nieba okazja na zarobek: do Nome przybija statek z Seattle, a na jego pokładzie znajduje się czterech spragnionych przygód i żądnych kolonialnej władzy odkrywców oraz kotka Vic. Mężczyźni chcą udać się na wyspę Wrangla, do ostatniego siedliska mamutów, by przyłączyć te ziemie do Imperium Brytyjskiego. Poszukują kobiety, która dołączy do ich wyprawy, by im gotować i szyć ubrania. Właśnie w ten sposób Ada, ignorując przepowiednie szamana, wyrusza na arktyczną ekspedycję. Zaledwie kilka miesięcy później wszyscy mężczyźni giną i kobieta jest zmuszona przetrwać na wyspie sama, za jedyną towarzyszkę mając kotkę Vic. By przeżyć, musi nauczyć się żyć wśród przyrody Arktyki i odzyskać tłumioną przez lata kolonializmu tożsamość Inupiatki. W trakcie tej metamorfozy zmierzy się z lodem Arktyki oraz z samą sobą, z głodem, z mitycznym władcą niedźwiedzi Nanukiem i ze śmiercią Boga. Gdy dotrze po nią ratunek, będzie musiała zastanowić się, czy wrócić do domu. Po co miałaby próbować ocalić swojego syna, jeśli kolonialny reżim nigdy nie pozwoli mu się cieszyć wolnością i równością? Czy jest dobrą matką, skoro wracając, ryzykuje trafienie do niewoli? Ada ostatecznie decyduje się popłynąć z powrotem do Nome, by Bennett poznał inupiacką czułość i lód jej rodu. „Czasem trzeba przedrzeć się przez lód, by dotrzeć do płomienia życia: fantastyczna przygoda, zarazem osobista, jak i uniwersalna, bardzo ludzka; opowieść o dekolonizacji i sile przetrwania. Hołd dla siły kobiety i siły samej natury.” GABRIELA CABEZÓN CÁMARA „Wybór postaci tak znaczącej dla kontekstu naszych czasów; opisy skrajnych sytuacji rozgrywających się na przecięciu płci, klasy, rasy, gatunku; temat przemocy wobec ciała i kultur, cienkiej granicy pomiędzy przygodą, odkryciami a kolonialną przemocą; badanie zależności pomiędzy wiedzą a pieniędzmi…To wszystko sprawia, że ta powieść, jednocześnie klasyczna, jak i nowatorska, jest fenomenalna.” MARTA SANZ
Translated from Spanish to Polish by Justyna Sterna
Written in Spanish by Montserrat Sánchez
7 minutes read

Prawdziwy dom

Po samobójczej śmierci ojca Ernesto czuje ulgę, ale nie na długo. Prędko odkryje, że stare rany, wydawałoby się — dawno zapomniane, dają o sobie znać bardziej niż kiedykolwiek. Gdy dziedziczy dom, który nazywa prawdziwym, odradza się w nim towarzyszące mu od dziecka pragnienie: chce stworzyć idealną rodzinę. Nie potrafi jednak zrozumieć matki i żony, które pragną przejąć kontrolę nad swoim życiem, ojciec nawet po śmierci wywiera na niego silny wpływ, a w jego życiu pojawia się dawna miłość: to wszystko sprawia, że fundamenty, na których mężczyzna chciał zbudować swoją nową, idylliczną rzeczywistość, trzęsą się w posadach. Głębokie, współczesne problemy i elementy humoru sprawiają, że Prawdziwy dom wyróżnia się jako powieść o rosnącym napięciu psychologicznym, jednocześnie pozostając dynamiczną i bliską czytelnikowi lekturą.
Translated from Spanish to Polish by Justyna Sterna
Written in Spanish by Ianire Doistua
8 minutes read

Modliszka

Mia ma dwadzieścia siedem lat i codziennie musi oglądać to, co na tym świecie najgorsze: pracuje jako moderatorka treści i cenzuruje najbardziej brutalne filmiki krążące w sieci. Odkąd Ruben, jej były chłopak, zginął porażony prądem w wannie, żyje w pętli nihilizmu i wyrzutów sumienia, znieczula się pracą i psychotropami, co jakiś czas ocucana przez przyjaciół, Dennisa i Miriam. Przeszłość Mii z Rubenem to archiwum wspomnień bolesnych jak te scenki, które musi usuwać z sieci. Niestety nie jest w stanie wymazać z pamięci jego szantażów emocjonalnych i oskarżeń o to, że pożera go jak modliszka, tak samo jak lęku przed rozstaniem. Ale kiedy natrafia na filmik, na którym Sofia, dziewczyna bardzo do niej podobna, rzuca się z mostu, Mia otrząsa się i postanawia podążyć jej śladami: spotyka jej chłopaka, wschodzącego muzyka o imieniu Lapo, i przyjaciółkę Margot, pracującą jako dziewczyna do towarzystwa i tancerka w nocnym klubie. Daje się uwieść obojgu, niczym w lustrzanym kalejdoskopie. Razem z Miriam i Margot wchodzi w pakt wychodzącego poza schematy siostrzeństwa, który pomoże jej rozbić skorupkę bólu. ,,Modliszka” to opowieść o samotnej, młodej kobiecie, która mierzy się ze stratą i próbuje wyzwolić się z atawistycznego poczucia winy, żeby móc wyruszyć na poszukiwanie nowej wersji siebie.
Translated from Italian to Polish by Amina Niepsuj-Wood
Written in Italian by Cecilia Rita
7 minutes read

Zmiana zdania

Translated from Spanish to Polish by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Aixa De la Cruz Regúlez
6 minutes read

Roboty ziemne

Grondwerk (2025) za pomocą poetyckiego, zmysłowego języka porusza kwestie zmian klimatu, działań kolektywnych oraz prób uczynienia świata przyjaznym dla jego mieszkańców. Główna bohaterka powieści, samica golca piaskowego, zostaje wysłana na misję ze swojej kolonii w Rogu Afryki na plac w centrum Brukseli. W oczekiwaniu na instrukcje, które nigdy nie nadchodzą, przygląda się dziwnym zwyczajom homo sapiens i zaczyna kopać tunele pod miastem. Gdy w całym mieście zaczynają powstawać zapadliska – dzielące infrastrukturę politycznego serca Europy na kawałki – spotkanie i rozwijająca się z czasem przyjaźń bohaterki z aktywistką klimatyczną prowadzi do nieoczekiwanego zwrotu akcji. Powieść zdobyła nagrodę literacką De Boon Literatuurprijs, została nominowana do Boekenbon Literatuurpijs oraz otrzymała wyjątkowo pozytywne recenzje w belgijskiej i holenderskiej prasie. Więcej informacji w j. niderlandzkim: https://www.tijlnuyts.be/grondwerk. Więcej informacji w j. angielskim, w tym fragmenty w j. angielskim i niemieckim: https://www.flandersliterature.be/books-and-authors/book/groundwork
Translated from Dutch to Polish by Anna Opara
Written in Dutch by Tijl Nuyts
8 minutes read

Ja nie chcę być psem

Translated from Dutch to Polish by Olga Niziołek
Written in Dutch by Alma Mathijsen
6 minutes read

Zawsze mieszkałyśmy w tej wiosce

Translated from Spanish to Polish by Katarzyna Górska
Written in Spanish by Aixa De la Cruz Regúlez
4 minutes read

Portret

Translated from Dutch to Polish by Ewa Dynarowicz
Written in Dutch by Hannah Roels
5 minutes read

Spotkanie po latach

Translated from Romanian to Polish by Olga Bartosiewicz-Nikolaev
Written in Romanian by Alexandru Potcoavă
8 minutes read

Kilka miesięcy później

Translated from Slovenian to Polish by Joanna Borowy
Written in Slovenian by Andraž Rožman
8 minutes read

Żywopłoty (The Hedges)

“Debiut Karpińskiej to opowiadania pisane Gombrowiczem, ale fajniejsze, bo o ludziach z naszych ulic” Olga Hund Opis okładkowy: Żywopłoty to historia człowieka, którego tożsamość zbudowana jest na narracji – istnieje tylko wtedy, gdy opowiada, dlatego jego dzieje rozpisane są niczym dzieje świata, który on szczelnie wypełnia. Żywopłoty – z ich odrealnieniem, a jednocześnie koncentrancją na zwykłych, prostych codziennych sprawach – układają się w rodzaj baśni. To baśń o tym, co w życiu najważniejsze. Poszczególne mikrohistorie można poznawać osobno i przy każdej na nowo odkrywać perspektywy i wymiary człowieczeństwa. Czyta się je – jak utwory najlepszych autorów czeskich, takich jak Pavel czy Hrabal – jak rzecz niewymuszoną, trochę spoza literackiego świata, nieosadzoną w konkretnej rzeczywistości i czasie.
Written in Polish by Maria Karpińska
9 minutes read

Jak zwierzęta

W Als de dieren narratorka przygląda się temu, co działo się z nią po narodzinach pierwszego dziecka – jest to doświadczenie tak mroczne, że buntuje się przeciwko językowi i znaczeniu. Bohaterka szuka oparcia w królestwie zwierząt, starożytnych mitach, fotografiach, e-mailach, a nawet listach zakupów z czasu połogu. Jak w końcu stać się matką, na długo po przyjściu dziecka na świat? I jak na nowo pozbierać z kawałków człowieka, który się rozpadł?
Translated from Dutch to Polish by Anna Opara
Written in Dutch by Lieselot Mariën
7 minutes read

Święta

Życie owdowiałej karczmarki Aloisie staje na głowie w dniu, kiedy jej córce, Kriście, ukazuje się w lesie Matka Boska. Choć nie widział jej nikt poza Kristą, wieści o objawieniu szybko się rozchodzą i do zapomnianego zakątka kraju ściągają zastępy pielgrzymów, a zadłużona gospoda wreszcie zaczyna przynosić dochody. Krista budzi w ludziach skrajne uczucia – w jednych uwielbienie, w innych nienawiść. Sama Aloisie nie wie, po której stronie powinna stanąć. Kim jest jej córka? Oszustką czy wybranką Niebios? I czy w lesie faktycznie widuje Maryję? A może coś znacznie straszniejszego? Ta opowieść o miłości, wierze i niezłomnej woli oparta jest na prawdziwych wydarzeniach, które miały miejsce w XIX wieku na Ziemi Broumovskiej.
Translated from Czech to Polish by Paulina Zając
Written in Czech by Sára Zeithammerová
9 minutes read
Loading...